حيوانات را از حريم گل دور كنند آنها مايه حفاظت حيثيت گل هستند ولى گلچين خود را مىنگرد . بارانى كه مىريزد و قبلش بادى كه ميوزد ، حياتبخش زمين و گياهند ، زنده شدن زمينها با باران و گرده‌افشانى گلها خير است گرچه آن باد لانه ى پرنده‌اى را خراب و او را بىخانمان كند و آن باران خانه مورى را پر كند و خانه مستضعفى را خراب كند ، بايد مجموع را مطالعه كرد و نتيجه مطالعه اين است كه عالم خير محض است و شرّ محض با آن جمع نمىشود . پس آنچه پرهيزكاران انجام مىدهند ، خير است و شرّى ندارند ، و اگر باشد مثل اين شرور نسبى است ، پرهيزكارى كه در مقام استغاثه يك مؤمن به نفع او شهادت مىدهد ، مسلماً براى طرف ديگر مخاصمه شرّ است ولى نسبت به ظالم شرّ است و اين طبيعى مسئله است ، در مقام قضاوت اگر حق را براى صاحب حق تشخيص داد به نظر طرف ديگر كه ناحق است ، شرّ محسوب مىشود ولى در درون اعمال قلب آن طرف هم كه ناحق ادعا كرده و ظلم كرده ، اين عملِ قاضى خير است ، گرچه ظاهراً از آن ابراز ناراحتى كند چون فطرت سليم انسانى خير و تصديق كننده خير است . مولى در اين فراز نمىفرمايند : فرد متقّى كار خير مىكند يا عمل نيك انجام مىدهد ، بلكه مىفرمايد مردم از او انتظار خير دارند يعنى او منبع خير است نه تنها مصدر خير ، حال به چند مصداق از مصاديق خير كه مردم اميد صدور آن را از متّقيان دارند و چند مصداق شرّ كه مردم از آنها نسبت به پرهيزكاران در امنيت هستند ، از آيات و روايات ذكر كنيم ، تا كاملا مراد از خير و شرّ در اين دو فراز مشخص شود : 1 - قرآن مال و ثروت را خير دانسته است : كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ « 1 » : خداوند در اين آيه مىفرمايد : « دستور داده شد كه

--> ( 1 ) . سوره بقره ، آيه 180 . .